De Bevrijding van Blerick

Home

 

1944-11-14

Na het fiasco bij Overloon besloot de geallieerde legerleiding begin november 1944 met meer soldaten en op een andere manier het Duitse bruggenhoofd bij Venlo op te ruimen.  Op 14 november startte deze operatie vanaf het kanaal tussen Weert en Wessem.

 

 Soldaten in BaarloDe opmars verliep nu voorspoedig. Op 25 november zuiverden Schotse militairen Baarlo en Maasbree van de Duitsers en waren de geallieerden genaderd tot vlak voor Hout-Blerick.  De Duitsers vernielden dezelfde dag de Maasbruggen.

 

De vesting Blerick

De Duitsers hadden sinds september 1944 een verdedigingsgordel aangelegd rondom Blerick ter verdediging van de Maasbruggen bestaande uit een tankgracht , een mijnenveld en meerdere prikkeldraadversperringen.

 

Tankgracht 1

 De geallieerden namen luchtfoto’s om te zien hoe de tankgracht rondom Blerick was aangelegd. Op deze foto zien we linksonder Hout-Blerick, helemaal onder de Baarlosestraat en rechtsonder de eerste huizen van Blerick. De tankgracht loopt van boven naar onder op de foto en de weg linksboven naar rechts in het midden is de vroegere Maasbreesetraat (waar nu de snelweg loopt).

 

Tankracht 2

 De tankgracht was ongeveer 2,5 kilometer lang en 4 meter diep en 3 meter breed.

 

Schanzen

Voor het graven van de tankgracht en loopgraven werden duizenden Russische krijgsgevangenen ingezet, maar ook duizend mannen uit Blerick en Venlo werden elke dag gedwongen om mee te helpen. Bij het graven kon alleen gebruik gemaakt worden van schoppen, houwelen en kruiwagens.

 

1944-09-25

Ook jongens vanaf 14 jaar moesten meehelpen. De mensen uit Venlo en Blerick noemden het graven voor de Duitsers: “schansen”.  Als er onvoldoende burgers kwamen graven dreigden de Duitsers om mensen te gijzelen en vervolgens dood te schieten. De Duitsers lieten nu ook aan de inwoners van Venlo en Blerick hun ware gezicht zien.

 

Tankgracht 3

Op deze luchtfoto van de geallieerden zien we opnieuw de aangelegde tankgracht ongeveer aan het begin van de huidige Drie  Decembersingel. Op de foto is één van de plaatsen aangegeven waar de soldaten de tankgracht  moesten oversteken en waar ze zich vervolgens naar toe moesten om zich te verzamelen alvorens Blerick te ontzetten. Op de achtergrond ligt Venlo met de vernielde Maasbruggen.
Omdat de Duitsers alle toegangswegen naar Blerick hadden vernield, waren de nog resterende 3.000 inwoners, van Blerick, opgesloten tussen de Maas en de tankgracht met de mijnenvelden.

 

Matres (4)

Op 3 december 1944 om half zes ’s ochtends begon “The battle of Blerick”  met een zwaar bombardement door de Britse artillerie, die tussen Maasbree en de Boekend was opgesteld. In twee uur tijd werden duizenden granaten op de Duitse stellingen in Blerick afgevuurd. Het bombardement was zo hevig dat niemand zich buiten de schuilkelders durfden te wagen.

 

Mijnenveger (1)

Om half acht, toen het licht werd, werd door de Britse artillerie rookgranaten afgeschoten, die ontploften in Blerick en Venlo. Hierdoor konden de Duitsers niet zien dat deze mijnenvegers een aantal begaanbare paden aanlegde door het mijnenveld en de prikkeldraadversperringen.

 

Mijnenveger (2)

Op deze foto zien we  zo’n mijnenveger aan het werk.

 

Bruglegtanks

Daarna konden om half tien ’s ochtends speciaal uitgeruste tanks via de aangelegde paden naar de tankgracht rijden om daar bruggen over te leggen, zodat de soldaten in militaire voertuigen over de tankgracht konden rijden.

 

Kangeroes

Vervolgens konden in gepantserde voertuigen, genaamd Kangeroes, de Schotse soldaten over de tankgracht naar de rand van Blerick worden gebracht. Door de vele regenval was het terrein erg slecht begaanbaar.

 

1944-12-03

Vervolgens kwamen de Schotse soldaten van de infanterie in actie. Straat voor straat en huis voor huis werden gezuiverd van de aanwezigheid van Duitse militairen. Op de achtergrond zien we huizen op de Antoniuslaan die vernield zijn tijdens het bombardement eerder op de dag.

 

1944-12-03

Hier een Schotse militair in actie op de  Pontanusstraat. Op de foto is te zien dat bijna elk huis wel was beschadigd.

 

1944-12-03b

De Britse militairen moesten ook oppassen voor sluipschutters, die aan de overzijde van de Maas in Venlo zaten.

 

Duitse Krijgsgevangenen

Hier een aantal Duitse militairen, die zich overgaven aan de Schotten. Sommige officieren hadden hun soldaten verteld dat ze zouden worden gefusilleerd door de geallieerden als ze zich zouden overgeven.
Onder hen bevonden zich jongens van 16 en 17 jaar.

 

1944-12-04

De dag na de verovering van Blerick werden de krijgsgevangenen weggebracht naar interneringskampen achter de frontlinie. Ze mochten niet in Blerick blijven. Hier een aantal Duitsers , die door Maasbree lopen. Aan sommige gezichten is te zien dat ze blij zijn dat de oorlog voor hen is afgelopen.

 

1944-12-05a

De strijd was nog niet gestreden.  Het was mogelijk dat de Duitsers aan de ander kant van de Maas zouden proberen om Blerick weer terug te veroveren. Daarom moest de gehele bevolking van de geallieerden uit Blerick evacueren. Wie kon moest naar familie of kennissen inéén van de omliggende dorpen. Op deze foto zijn mensen uit Blerick met wat inderhaast ingepakte bezittingen onderweg naar Maasbree.

 

Evacués (2)

Hier twee kleine evacués zitten te genieten van een lekker koekje, gekregen van een soldaat, wat ze vanwege de schaarste aan eten al in heel lange tijd niet hadden gehad.

 

Evacués (3)

Degenen die niet bij familie of kennissen konden worden ondergebracht werden met legerauto’s van Blerick naar Weert of Eindhoven gebracht om daar tot de bevrijding van de oostelijke Maasoever te verblijven.

 

Evacués (4)

Daar werden ze ondergebracht in opvangcentra, waar ze werden gecontroleerd op besmettelijke ziekten of ongedierte, in afwachting van een vertrek naar een pleeggezin, die hen de komende tijd zou willen opnemen.

 

Evacués (5)

Er waren hele droevige gevallen bij. Deze Blerickse  jongen wachtte bij het opvangcentrum in Weert tot iemand hem kwam afhalen. Het enige wat hij had kunnen meenemen was zijn Halma-spel. De vader en moeder van deze jongen werden tijdens de bevrijding gedood. Hun huis brandde af  en hijzelf raakte gewond aan één oog.

 

Terugkomst

Pas na ruim drie maanden later, na de bevrijding van de oostelijke Maasoever door de Amerikanen op 2 maart 1945 mochten de geëvacueerde inwoners uit Blerick weer mondjesmaat naar hun woningen terugkeren.  Van een groot aantal gezinnen was hun huis zodanig beschadigd dat ze er nog niet konden wonen. Tot de meest noodzakelijke reparaties waren verricht, moesten ze met hun teruggevonden bezittingen nog zolang ergens anders onderdak zoeken.

 

Dit dossier wordt t.z.t. verder uitgewerkt.